HK Bilişim1 31 Ekim 2026 7 dk okuma
Kısa cevap: Web sitesi hızı üç ayrı araçla ölçülür ve üçü farklı soruya cevap verir. Google PageSpeed Insights tek bir sayfayı laboratuvar koşulunda ölçer ve varsa gerçek ziyaretçi verisini de gösterir; Search Console'daki Core Web Vitals raporu yalnız gerçek ziyaretçilerin yaşadığını anlatır; sitemizdeki ücretsiz tarama sunucu yanıtına, sayfa boyutuna ve sıkıştırmaya bakar. Nasıl ölçerseniz ölçün: mobilde, birkaç kez ve önbelleksiz.
Hız neden önemli?
İki sebebi var ve ikisi de abartı gerektirmiyor. Birincisi ziyaretçi: telefonda bir hizmet arayan kişi beyaz ekrana bakarak beklemez, geri tuşuna basar ve listedeki bir sonraki işletmeye geçer. Sayfa açılış hızı, o kişinin sizi görüp görmeyeceğini belirleyen ilk eşiktir.
İkincisi Google. Google, sayfa deneyimini (yüklenme hızı, dokunuşa tepki, düzen kayması) değerlendirmede kullandığı sinyaller arasında sayıyor. Ölçüyü doğru koymak gerekir: hızlı olmak tek başına üst sıraya taşımaz, yavaşlık ise bir engeldir. Teknik SEO yazısında da aynı şeyi söyledik: hız bir üstünlük değil, olması gereken durumdur.
Web sitesi hız testi için üç araç, üç farklı soru
"Google web sitesi hızı" diye arayınca karşınıza çıkan araçların hepsi aynı şeyi ölçmez. Hangisini ne için kullanacağınızı bilmek, puanı yorumlamaktan daha önemli.
Google PageSpeed Insights
Google'ın ücretsiz aracı; web sitesi hızı ölçme denince ilk bakılacak yer. Bir sayfa adresi girersiniz, iki ayrı sonuç döner. Üstte alan verisi: o sayfayı son dönemde gerçekten ziyaret eden Chrome kullanıcılarının yaşadığı hız. Bu veri yalnız yeterli trafiği olan sitelerde görünür; küçük bir işletme sitesinde çoğu zaman "yeterli veri yok" yazar. Altta laboratuvar verisi: aracın o an, yavaşlatılmış bir telefon ve bağlantı simülasyonuyla yaptığı tek ölçüm. Puan buradan çıkar. Laboratuvar ölçümü tekrarlanabilir ve neyin yavaşlattığını madde madde söyler; ama gerçek kullanıcının yaşadığı şey değildir.
Search Console: Core Web Vitals raporu
Siteniz Search Console'a kayıtlıysa menüde "Core Web Vitals" (Türkçe arayüzde "Önemli Web Verileri") raporu vardır. Buradaki her şey gerçek ziyaretçiden gelir: hangi sayfa grupları iyi, hangileri iyileştirilmeli, hangileri zayıf. Laboratuvar yok, puan yok; yalnız insanların yaşadığı. Eksiği aynı: az ziyaretçisi olan sitede rapor boş kalır. Doluysa en güvenilir hız göstergeniz budur, çünkü Google'ın baktığı veri de bu.
Sitemizdeki ücretsiz tarama
Ücretsiz site taraması sayfanızı sunucumuzdan bir kez çeker ve hız başlığında dört şeye bakar: sunucunun HTML'i kaç milisaniyede verdiği, HTML dosyasının boyutu, gzip ya da brotli sıkıştırmasının açık olup olmadığı ve sayfanın başında ilk boyamayı bekleten (defer ya da async işareti olmayan) scriptlerin sayısı. Açıkça söyleyelim: bu araç Core Web Vitals'ı, yani tarayıcıda sayfanın gözle görülür yüklenme deneyimini ölçmez; tarayıcı çalıştırmaz. Ölçtüğü şey sunucu ve sayfa iskeleti tarafıdır. Sunucu yanıtı yavaşsa ya da sıkıştırma kapalıysa PageSpeed puanı da düşük çıkar; ama tarama temiz çıkıp PageSpeed düşük kalabilir, çünkü ağırlık görsellerde ve üçüncü taraf scriptlerde olabilir.
LCP, INP ve CLS sade Türkçeyle
PageSpeed ve Search Console üç kısaltmayla konuşur. Üçü de birer soruya karşılık gelir.
- LCP (Largest Contentful Paint): "Sayfanın ana parçası ne zaman göründü?" Ekrandaki en büyük metin bloğunun ya da görselin boyandığı an. Ziyaretçinin "açıldı" dediği andır.
- INP (Interaction to Next Paint): "Dokununca ne kadar geç tepki veriyor?" Menüye, düğmeye, forma dokunulduğunda ekranın güncellenmesine kadar geçen süre. Ağır scriptler burayı bozar.
- CLS (Cumulative Layout Shift): "Sayfa yüklenirken içerik zıplıyor mu?" Geç gelen bir görsel yazıyı aşağı itiyorsa, basacağınız düğme kayıyorsa CLS yüksektir. Boyutu yazılmamış görseller ve geç yüklenen yazı tipleri tipik sebeptir.
Google'ın "iyi" saydığı sınırı aracın kendisi her metriğin yanında yeşil, turuncu ve kırmızıyla gösterir; ezberlemeniz gerekmez. Önemli olan üçünün de mobilde ölçülmesi, çünkü değerlendirme ağırlıklı olarak mobil üzerinden yapılır.
Siteyi yavaşlatan beş şey
- Üçüncü taraf scriptler ve pikseller. Analitik, reklam pikseli, canlı destek balonu, harita, sosyal medya eklentisi. Her biri ayrı bir sunucudan iner ve ana iş parçacığını meşgul eder. Ziyaretçi sayfanızı değil, onların yüklenmesini bekler.
- Büyük görseller. Telefonla çekilip olduğu gibi yüklenen fotoğraf, ekranda küçük görünse de tam boyutuyla iner. Boyutlandırılmamış, WebP'ye çevrilmemiş, ekran altındakiler için tembel yükleme konmamış görsellerde LCP öğesi genellikle o görseldir.
- Sıkıştırma kapalı. Sunucu HTML, CSS ve JS'i gzip ya da brotli ile sıkıştırmadan gönderiyorsa her dosya olduğundan büyük iner. Tek bir sunucu ayarıdır ve ücretsiz taramanın doğrudan gösterdiği maddelerden biridir.
- Çok eklentili hazır şablonlar. Kaydırıcı, animasyon kütüphanesi, sayfa oluşturucu, form eklentisi; her biri kendi CSS ve JS'ini getirir ve kullanılmayan özellik de yüklenir. Hazır site mi, özel site mi kararında hız da bir ölçüttür.
- Yavaş sunucu. Aşırı dolu paylaşımlı hosting, önbelleksiz bir WordPress, uzak bir veri merkezi. Tarayıcı daha ilk baytı beklerken süre akar; sonraki her şey bu gecikmenin üstüne eklenir.
Kendi sitemizde ne ölçtük: LCP turu
Bu site statik; yine de puan düşüktü. 25 Ekim 2026'da canlı sayfaları Lighthouse ile mobilde, simüle edilmiş 4G bağlantıda ölçtük: web tasarım hizmet sayfası 55 puan ve 5,7 saniye LCP, SEO sayfası 60 puan ve 5,7 saniye, ana sayfa 54 puan ve 6,6 saniye. LCP öğesi üçünde de ilk ekrandaki giriş metniydi.
İki sebep çıktı. Birincisi kendi kodumuzdu: sayfa boyandıktan sonra çalışan bir script, ilk ekrandaki başlığı ve giriş metnini bir an gizleyip yeniden solduruyordu; Lighthouse bunu "en büyük parça geç göründü" diye okuyordu. İkincisi üçüncü taraf: Google Analytics ve Facebook pikseli, yaklaşık 380 KB, ilk ekranla aynı anda iniyor ve ana iş parçacığını kilitliyordu.
Düzeltme tasarımı değiştirmedi: ilk ekranda zaten görünen öğeler solma animasyonundan muaf tutuldu; analitik ve piksel, sayfa yüklendikten sonra tarayıcı boşa düştüğünde yüklenecek şekilde ertelendi. Aynı yöntemle yeniden ölçtük: web tasarım sayfası 75 puan ve 2,2 saniye, SEO sayfası 76 puan ve 2,0 saniye, ana sayfa üç koşuda 58–69 puan ve 3,0 saniye. Bedelini de yazalım: sayfayı analitik yüklenmeden terk eden ziyaretçi artık raporda görünmüyor. Hız kararlarının çoğu böyle bir takastır.
Hızlı web sitesi yapma: yapım aşamasında kurallar
Hızlı web sitesi yapmanın yolu sonradan eklenen bir "hız eklentisi" değil, yapım sırasında alınan kararlardır. Web tasarım işlerimizde şu kuralları uyguluyoruz:
- Her görsel ekranda görüneceği boyutta kesilir, WebP'ye çevrilir, genişlik ve yükseklik yazılır; ekran altındakiler tembel yüklenir.
- Yazı tipleri kendi sunucumuzdan verilir; üçüncü taraf font servisine bağlanılmaz.
- İlk ekran için gereken içerik hiçbir script'i beklemez; scriptler sonradan yüklenir.
- Analitik ve pikseller sayfa yüklendikten sonra eklenir.
- Kullanılmayan eklenti, kaydırıcı ve kütüphane siteye girmez; bir özellik gerekiyorsa en hafif hâliyle yazılır.
- Sunucuda sıkıştırma ve uzun süreli varlık önbelleği açık tutulur.
- Yayına çıkmadan önce mobilde PageSpeed ölçümü yapılır ve sonuç kaydedilir; "hızlı" kelimesi ölçüm olmadan kullanılmaz.
Mevcut bir siteyi hızlandırmak çoğu zaman aynı listeyi tersten uygulamaktır. Hangi durumda yama, hangi durumda yenileme gerektiğini ve yenilemenin dizindeki yerinize ne yaptığını web sitesi yenilemek SEO'yu etkiler mi yazısında ele aldık.
Ölçerken yapılan hatalar
- Tek ölçümle karar vermek. Laboratuvar ölçümü her koşuda biraz farklı çıkar; bizim ana sayfa ölçümünde ilk koşu açıkça aykırı bir değer verdi, iki tekrar düzeltti. Üç kez ölçün, ortadakini alın.
- Masaüstünü ölçüp mobili unutmak. Masaüstü puanı genellikle daha yüksektir ve yanıltır. Google'ın baktığı mobil; siz de mobil sekmesine bakın.
- Önbellekli ölçüm. Kendi tarayıcınızda siteniz hızlı açılır, çünkü dosyalar zaten inmiş. İlk ziyaretçi öyle görmez. Gizli pencere ya da PageSpeed gibi dış bir araç kullanın.
- Farklı araçların puanını karşılaştırmak. Her araç farklı cihaz ve bağlantı simüle eder; aynı sayfaya iki araç iki ayrı puan verir. Aynı aracı aynı ayarla kullanın, sitenizi zaman içinde kendisiyle karşılaştırın.
- Yalnız ana sayfayı ölçmek. Ziyaretçi çoğu zaman Google'dan bir iç sayfaya iner. Hizmet sayfalarını ve en çok okunan yazıyı da ölçün.
Özet
- Hız iki şey için önemli: bekleyen ziyaretçi ve Google'ın sayfa deneyimi sinyali. Hız üst sıra getirmez, yavaşlık engeldir.
- PageSpeed Insights laboratuvar ve alan verisi, Search Console yalnız gerçek kullanıcı; ücretsiz taramamız sunucu ve iskelet tarafı, Core Web Vitals'ı ölçmez.
- LCP ana parçanın görünme anı, INP dokunuşa tepki, CLS içerik zıplaması.
- Yavaşlatan: üçüncü taraf scriptler, büyük görseller, kapalı sıkıştırma, eklenti yığını, yavaş sunucu.
- Kendi sitemizde iki düzeltme LCP'yi 5,7'den 2,2 saniyeye indirdi; ölçmeseydik bilemezdik.
- Mobilde, önbelleksiz, birden çok kez ve iç sayfalarda ölçün.